انجمن ادبی «سوزنطلایی»: توانمندسازی دختران افغان از راه نویسندگی خلاق
در سال ۱۹۹۶، زمانی که طالبان قدرت را در افغانستان بهدست گرفتند، موجی از سرکوب را به راه انداختند که در پی خاموشکردن صدای زنان و دختران در سراسر کشور بود. مکاتب بسته شد و زنان از حضور در زندگی عمومی محروم گردیدند؛ رویاها و آرزوهایشان زیر فشار قوانین سختگیرانه درهم شکست. با اینحال، در میان این تاریکی، جرقهای از مقاومت در شهر هرات شکل گرفت—گردهمایی پنهانی به نام «انجمن ادبی سوزنطلایی»؛ جایی که دختران جسارت یافتند در برابر این نظام سرکوبگر ایستادگی کنند و حق آموزش و بیان خود را بازپس گیرند.
اکنون، بیش از دو دهه بعد، پژواک همان سرکوب بار دیگر به گوش میرسد؛ در حالیکه طالبان میکوشند حاکمیت محدودکنندهٔ خود را دوباره بر افغانستان تحمیل کنند. یکبار دیگر، دختران افغان با خطر حذفشدن روبهرو هستند؛ صداهایشان خاموش میشود و آیندهشان در معرض تهدید قرار دارد. در چنین شرایط دشواری، زنی از دل گذشتهٔ خود الهام میگیرد.
با الهام از تجربههایش در صنف مخفی سال ۱۹۹۶، حمیرا قادری «انجمن ادبی سوزنطلایی» را بنیانگذاری کرد—نهادی که به توانمندسازی دختران افغان از طریق نیروی دگرگونکنندهٔ نویسندگی خلاق اختصاص دارد. او از طریق کارگاهها و سمینارها، به دختران در سراسر افغانستان میآموزد که چگونه از قدرت کلماتشان استفاده کنند، به تجربههای خود صدا ببخشند و حضورشان را در جهانی که میخواهد آنها را خاموش کند، تثبیت نمایند.
هدف این انجمن ساده اما عمیق است: پرورش نسلی از دختران جوان افغان که نهتنها باسواد باشند، بلکه توانایی روایت داستانهای خود را نیز داشته باشند. از راه نویسندگی خلاق، دختران میآموزند که به درون خود نگاه کنند، احساسات و اندیشههایشان را بیان نمایند، امیدها و آرزوهایشان را شکل دهند و در صدای خود قدرت بیابند. به این ترتیب، آنها اختیار زندگیشان را دوباره بهدست میگیرند و حق شنیدهشدن را در جامعهای که اغلب میکوشد آنها را خاموش کند، مطالبه میکنند.
افزون بر این، هنر میتواند پلی میان فرهنگها باشد؛ پلی برای تقویت درک متقابل و گفتوگو، چه در درون افغانستان و چه فراتر از آن. از طریق بیان هنری، زنان افغان میتوانند تجربههای خود را با جهان به اشتراک بگذارند، برداشتهای نادرست را به چالش بکشند و حس همدلی و همبستگی را در میان مرزها تقویت کنند.